Yaşanmamış Bir Hayatın Kaygısını Taşımak: Gelecek Korkusu

Hiç her şey yolundayken bile içinizde bir huzursuzluk hissettiğiniz oldu mu? İçinizden “ya sonra?” sorusu çok duyulmaya başlandı mı? İşte tüm bu sorular gelecek korkusunun görünen bir yüzü. Günümüzde çoğu insan şu anını yaşamak yerine, hiç yaşanmamış bir zamanın ihtimalleri içinde boğuluyor.

Gelecek Korkusu Nedir?
Gelecek korkusu, henüz yaşanmamış olaylara karşı yoğun endişe duyma halidir.
Zihnin sürekli kendini sorgulaması eylemidir.
Ya başarılı olamazsam?
Ya yapamazsam?
Ya yanlış olanı seçersem?
Aslında zihnin yaptığı bu eylem koruma amaçlıdır. Ama bu koruma, amacından sapıp sürekli ve kronik olmaya başladığında yaşamı erteleyen bir kaygıya dönüşür.

Neden gelecekten bu kadar korkarız?
İnsan zihni kesinliği sever ve ona yönelmeyi tercih eder. Geleceğin bu kadar belirsiz olması zihin için bir korku ve hatta kaygı yaratır. Zihin güvende hissetmek ister. Bunun içinde savunma mekanizmaları geliştirir. Bu durum insan yaşamının doğal bir parçasıdır. Ancak yaşamı erteleyen bir kaygıya dönüşmesi destek alınması gereken bir durum ortaya çıkarır.
Günümüzün modern yaşamı gelecek kaygısı oluşturmada çok önemli bir faktördür. Gelişen sosyal medya kültürü, hız kültürü, geç kalmışlık hissi, her şeyin sosyal medyaya mükemmel yansıtılması gibi birçok faktör gelecek kaygısını tetikleyen bir noktadadır. Modern yaşam bize kontrol edemeyeceğimiz olayları kontrol edebilmeliymişiz gibi hissettiriyor. Kontrol edemediğimizi gördüğümüzde de kaygımız artıyor.

Gelecek korkusu bize nasıl etki eder?
Gelecek kaygısı sadece zihinsel değildir birçok noktada kendini gösterir. Davranışlarımız ve bedenimizdeki değişimler en önemli yansımalarıdır. Sürekli baş ağrısı, uyuyamama durumu, kronik yorgunluk, mide huzursuzluğu gibi birçok etkisi bedenimizde görülmektedir. Davranışlarımızda ise sürekli erteleme, harekete geçememe, karar verememe gibi etkileri vardır. Bu noktada gelecek korkusunun insan üzerindeki etkisinin ne kadar önemli olduğunu görebiliriz.

Gelecek korkusu tamamen yok olabilir mi?
Gelecek korkusunun tamamen yok olması tercih edilmemelidir. Nasıl bu korkunun kaygıya dönüşmesi sağlıksızsa hiç olmaması da sağlıksız bir durumdur. İnsan, geleceğini şekillendirmek için bir nebze de olsa korku duymalı ve bunun onu dinç tuttuğunu bilmesi gerekmektedir. Bu noktada gelecek korkusunun işlevsel olduğunu söyleyebiliriz.

Gelecek korkusuyla nasıl baş edebiliriz?
Gelecek korkusuyla baş etmekte etkili ama küçük adımlarla ilerleyebiliriz.
İlk olarak kontrol edebildiklerimize odaklanmalıyız.” Ben bu duruma etki edebilir miyim?” düşüncelerinize bu soruyu yöneltin.
“Ya olursa?” yerine “Olursa baş edebilirim.” demeyi deneyin. Güçlü bir zihin baş etme cevabı vermelidir.
Büyük hayat planları yerine küçük adımlı planlar yapmayı deneyin. Gelecek 10 yılı planlamak sizde kaygı oluşturacaktır. Onun yerine haftanızı planlamakla başlamayı deneyin. Belirsizliğin hayatın doğal bir parçası olduğunu kabul edin. Bu durumun normal olduğunu ve engellenemeyeceğini benimseyin.
Sosyal medya ve modern yaşamın etkilerinden uzaklaşmayı deneyin. Sosyal medyada yansıtılan hayatların her zaman doğal olmadığını, onların da sizin yaşadığınız belirsizlikleri yaşayabileceğini unutmayın. Bu durumun sizde kaygı yaratmasına izin vermeyin.
Bu durumla ilgili psikolojik danışmanlık almaktan çekinmeyin. Unutmayın ki bu durum ne ilk sizin başınıza geldi ne de son sizin başınıza gelecek. Yardım almak, bu konuda uzman kişilerle görüşmek sizin için güvenli bir adım olacaktır.
Hayat önceden tamamen planlanamaz.
Ama cesurca adım attıkça hayatımızı şekillendirme gücünü kendimizde bulabiliriz.
Gelecek çözülecek bir problem değil, huzurla yaşanılacak bir yerdir.

Ütopya Psikoloji Stajyeri Ceren Öğdür