İçsel Bir Fırtına Alarmı: Anksiyete Bozukluğunu Tanımak

Anksiyete bozukluğu nedir?
Hepimiz zaman zaman kaygı hissederiz. Sınavdan önce, yeni bir işe başladığımızda ya da belirsiz bir durumla karşılaştığımızda kalbimizin hızlanması, zihnimizin sürekli aynı düşünceler etrafında dönmesi ve içsel bir panik hali yaşamamız oldukça tanıdıktır. Düşününce çoğumuza yabancı gelmeyen bir his, değil mi? İşte tamda bu durumda o yakından hissettiğimiz bu durum kaygı, bizi tehlike anında hızlı düşünmemizi sağlayarak harekete geçiren doğal bir mekanizma görevindedir. Bir anlamda vücudumuzun alarm sistemidir. Bizi korumak için devreye girer ve dikkatimizi toplar. Ancak bu alarm sistemi gereğinden fazla ve sürekli çalışmaya başladığında durum değişir. Ortada gerçek bir tehdit olmasa bile zihin ve beden tehlike varmış gibi tepki verir. Bu noktadan sonra kaygı artık kontrolden çıkan bir duyguya dönüşür. Günlük yaşamamızda da bizi zorlar. İşte tamda bu yüzden kaygının işlevselliği bozacak düzeye gelmesi bizim artık doğal alarm olarak gördüğümüz kaygıyı anksiyete bozukluğuna dönüştürür ve bizde artık bu durumda anksiyete bozukluğundan bahsetmeye başlarız.

Ne gibi belirtiler mevcuttur?
Genellikle anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler sürekli bir şey olacakmış gibi birtakım zihinlerinde senaryolar üretirler. En kötü senaryoyu düşünmeden edemezler. Ama bu duygu durum için sadece zihinsel bir durumdan bahsediyoruz demek hem yeterli olmaz hem de durumu hafife indirgemek olur.
Zihinsel durumun yanında güçlü bedensel etkiler de mevcuttur. Özellikle görülen çarpıntı, uyku problemi , mide kasılması, sıkıntılı ve gergin ruh halleri, odaklanma sorunu gibi birçok faktör sıralanabilir. Çoğu insan da bu fiziksel durumu normal bir hastalık sanıp önemsemez ve farklı branşlara başvurur .O yüzden anksiyete bozukluğu hem zihinsel bir durumdur ve bu duruma eşlik eden fiziksel etkileri de önemsemek gerekir.

Günlük hayatta nasıl karşımıza çıkar?
Örneğin bir sunumun olduğunu düşünelim. Normal kaygı durumunda kişi heyecanlanır ama “Heyecanlıyım ama yapıp bitireceğim” diye düşünür. Kalbi hızlı atabilir, biraz panik hissedebilir; buna rağmen süreci tamamlar. Yaşadığı gerginlik performansını tamamen durdurmaz.

Ancak anksiyete bozukluğu yaşayan biri için aynı durum oldukça yıpratıcı olabilir. Zihninde sürekli en kötü senaryolar döner: “Ya konuşamazsam?”, “Ya saçmalarsam?”, “Ya herkes bana gülerse?”, “Ya hoca beni sert şekilde eleştirirse? ”Bu “ya şöyle olursa” düşünceleri durmadan tekrar eder ve kişi bunları susturmakta zorlanır.

Bu yoğun zihinsel yük sadece düşünce düzeyinde kalmaz. Sunumdan önceki gece uyuyamama, sinirlilik, gerginlik, mide krampları ve çarpıntı gibi bedensel belirtiler de eklenebilir. Bu noktada kişi için asıl zor olan, sunumun kendisinden çok zihninin durmaksızın alarm halinde olmasıdır.

Kaygı işlevselliği bozacak düzeye ulaştığında hem performansı düşürür hem de kişinin psikolojik ve fiziksel iyi oluşunu olumsuz etkileyebilir.

Anksiyete ile başa çıkmak için neler yapılabilir?
İlk olarak bunu yok etmeye değil fark etmeye çalışmak lazım. Onu görmezden gelmek yerine ben şuan kaygı yaşıyorum diye tanımlamak bu süreçte size iyi gelecektir . Eğer uzun süredir devam eden yoğun bir kaygı hali varsa, psikolojik destek almak önemli bir seçenektir. Profesyonel destek süreci bir rehber gibi ilerler ve kişinin hem kendini anlamasına hem de baş etme becerileri geliştirmesine katkı sağlar. Destek almak zayıflık değil, aksine süreci bilinçli yönetme adımıdır.

Bunun yanında günlük yaşamda uygulanabilecek küçük adımlar da oldukça etkilidir. Düzenli yürüyüş yapmak, nefes ve gevşeme egzersizleri uygulamak bedensel gerginliği azaltır. Düşünceleri kağıda yazmak da zihni boşaltmaya ve tekrar eden olumsuz düşüncelerden uzaklaşmaya yardımcı olabilir.
Önemli olan “Ben şu an neden böyle hissediyorum?” sorusunu kendine yöneltebilmek ve zihnini biraz olsun rahatlatmaya çalışmaktır. Anksiyete bir zayıflık ya da kişisel yetersizlik değildir. Birçok insan hayatının farklı dönemlerinde yoğun kaygı yaşayabilir. Zorlayıcı dönemlerden geçmek insanidir ve doğru destekle bu süreç yönetilebilir.